Chuyển Đổi Số Trong Giáo Dục Là Gì? Hiểu Đúng Về Mục Tiêu Và Nhiệm Vụ

Cập nhật lần cuối vào Tháng 5 8th, 2026 at 02:43 chiều

Đất nước Việt Nam đang trong giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ, từng bước số hóa công tác vận hành, quản trị trong lao động, sản xuất và ngay cả giáo dục cũng không hề ngoại lệ. Chuyển đổi số giáo dục là công tác quan trọng được Bộ Giáo dục & Đào tạo kêu gọi các trường học toàn quốc hưởng ứng, không chỉ nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, mà còn cung cấp cho các em học sinh nền giáo dục tốt hơn, việc quản lý của nhà trường và các thầy cô được hiệu quả hơn với sự trợ giúp của công nghệ và Internet.
Trong bài viết này, PHX Smart School sẽ cùng thầy cô và nhà trường tìm hiểu về Chuyển đổi số trong giáo dục, nắm được chính xác mục tiêu và nhiệm vụ trong công cuộc chuyển đổi này.

Chuyển Đổi Số Là Gì?

Trước khi bước vào tìm hiểu về chuyển đổi số trong giáo dục, các thầy cô sẽ cần hiểu một chút về bản chất của cụm từ “Chuyển đổi số”. Cụm từ này đang xuất hiện rất nhiều trên các phương tiện truyền thông và là một chủ chương của nhà nước Việt Nam trong giai đoạn hội nhập, nên việc hiểu sai ý nghĩa của Chuyển đổi số sẽ có thể khiến các thầy cô hiểu sai về hoạt động này trong giáo dục.

Chuyển đổi số là một cuộc cách mạng về nền tảng tư duy hướng tới một hình thái tổ chức xã hội mới. Trong đó, công nghệ số là động lực, xã hội số là nền tảng dẫn động, và vốn dữ liệu (data-capital) là yếu tố dẫn đạo chính thay thế cho nền tảng vốn trước đây.

Chuyển đổi về mặt tư duy là nhiệm vụ được ưu tiên hàng đầu để giúp công nghệ số được phổ cập đến người dân. Áp dụng các công nghệ số vào thực tiễn chỉ thực sự phát huy được hiệu quả nếu việc chuyển đổi tư duy được thực hiện trước tiên. 

Từ đó, công cuộc chuyển đổi số tập trung vào 3 yếu tố chính: công nghệ số – yếu tố động lực, xã hội số – yếu tố dẫn động, vốn dữ liệu – yếu tố dẫn đạo. 

Công nghệ số

Cuộc cách mạng chuyển đổi số diễn ra được là nhờ sự phát triển vượt bậc của khoa học – kỹ thuật – công nghệ. Những lợi ích to lớn mà công nghệ số đem lại đối với đất nước, xã hội, kinh tế, công nghiệp…là động lực chính khiến cuộc cách mạng chuyển đổi số được diễn ra, mở rộng phạm vi ảnh hưởng lên mọi mặt của đời sống xã hội. 

Trong đó, công nghệ viễn thông, công nghệ thông tin và công nghệ dữ liệu là ba trụ cột chính thúc đẩy chuyển đổi số. 

Xã hội số

Khi công nghệ số được áp dụng, một vấn đề quan trọng để nó phát huy được hiệu quả, đó là sự dịch chuyển của xã hội. Xã hội cần chuyển mình để thích ứng với các mô hình công nghệ mới. Đây là lý do xã hội đóng vai trò dẫn động cho sự phát triển của chuyển đổi số. 

Để hình thành xã hội số, mọi hoạt động cần được ra quyết định dựa trên cơ sở dữ liệu lấy vốn dữ liệu làm trung tâm, gồm dữ liệu người dùng, dữ liệu thị trường,… Bên cạnh đó, xã hội đòi hỏi mỗi công dân lấy tư duy số làm nền tảng cho cách thức tư duy và hành động trong xã hội. Tư duy số là khả năng suy nghĩ, giải quyết vấn đề, và ra quyết định dựa trên việc sử dụng công nghệ số và dữ liệu, giúp người dùng hoạt động trong môi trường số hiệu quả. 

Hiện nay, ở nước ta mô hình xã hội số đã xuất hiện một cách rõ nét thông qua các nền tảng như: 

• Chính phủ điện tử (cổng dịch vụ công quốc gia)
• định danh điện tử (VNeID)
• thương mại điện tử (shopee, Lazada, Tiki)
• dịch vụ tài chính (VNPay, ZaloPay)

Các nền tảng trên được phát triển nhằm mục đích chuyển đổi các hoạt động xã hội lên môi trường số.  Mục tiêu quan trọng nhất trong phát triển xã hội số là định hướng những giá trị xã hội dựa trên văn hóa số, bao gồm tập hợp các chuẩn mực, hành vi, quy tắc ứng xử trong môi trường số. Đảm bảo rằng những giá trị về đạo đức luôn được duy trì và phát triển trong môi trường xã hội số một cách đúng đắn. 

Vốn dữ liệu

Trong mỗi giai đoạn phát triển xã hội, nguồn lực chủ đạo của mỗi giai đoạn cũng sẽ khác nhau. Trong giai đoạn cách mạng công nghiệp và tự động hóa, vốn đã trở thành nguồn lực quan trọng cho phép tổ chức, doanh nghiệp phát triển. Hình thức vốn này bao gồm vốn tài chính, vốn con người, vốn xã hội,…

Trong kỷ nguyên số, nguồn vốn đó đã chuyển hóa thành dữ liệu, hình thành nên khái niệm vốn dữ liệu phục vụ quá trình phân tích, khai thác và đưa ra quyết định. Nguồn vốn này đóng vai trò như nguồn lực chủ đạo cho mọi tiến trình sản xuất xã hội. Chính vì vậy, vốn dữ liệu sẽ dẫn đạo các con đường phát triển của cuộc cách mạng chuyển đổi số.

Chuyển Đổi Số Trong Giáo Dục Là Gì?

Với định nghĩa trên về Chuyển đổi số, Chuyển đổi số trong giáo dục là công cuộc thay đổi và dịch chuyển các hoạt động giáo dục từ mô hình truyền thống lên trên các nền tảng số. Các hoạt động từ việc giảng dạy, đào tạo cho đến vận hành, quản lý sẽ đều được các thầy cô, nhà trường và bộ triển khai trên môi trường số thông qua hệ thống quản lý dữ liệu, trường học số.

Chuyển đổi số trong giáo dục thường bị lầm tưởng chỉ dừng lại ở việc ứng dụng các công nghệ giáo dục tiên tiến hay số hóa văn bản. Trên thực tế, công cuộc này hướng đến phạm vi rộng hơn bao gồm sự chuyển đổi của 3 nhân tố chính: con người, phương pháp dạy – học, công tác vận hành – quản lý.

• Con người: Ở đây là gồm cả những đối tượng chính (Thầy cô và học sinh) lẫn các đối tượng phụ (Phụ huynh và các phòng ban giáo dục). Điều quan trọng nhất trong yếu tố con người là cần giúp họ hiểu rõ được ý nghĩa và tầm quan trọng của việc chuyển đổi số, tránh trường hợp ngại thay đổi, đình trệ, giúp mọi người nhận ra sự tiện ích và làm quen với công nghệ giáo dục.
• Phương pháp dạy – học: Đổi mới và ứng dụng các phương pháp dạy và học mới, đầu tư các trang thiết bị, cơ sở vật chất hiện đại nhằm nâng cao trải nghiệm học tập ở học sinh. Điều này không có nghĩa là bài trừ phương thức dạy học truyền thống, mà là cải thiện bằng các phương pháp mới khoa học hơn, hiệu quả hơn, phù hợp hơn với xu thế công nghệ hóa toàn cầu. 
• Công tác vận hành – quản lý: Đưa vào triển khai các hệ thống quản lý vận hành mang tính nền tảng và toàn diện. Tự động hóa và tối ưu hóa các quy trình hoạt động, giảm thiểu công việc giấy tờ, tăng cường sự chính xác và tính hiệu quả trong công tác quản lý. 

Đọc thêm: Phần Mềm Quản Lý Trường Phổ Thông Là Gì? Thế Nào Là Một Hệ Thống Toàn Diện? 

Những Nhân Tố Cần Thiết Cho Công Cuộc Chuyển Đổi Số Trong Giáo Dục 

Hạ tầng công nghệ thông tin

Hạ tầng mạng phải đủ mạnh để đảm bảo kết nối internet tốc độ cao, tốc độ băng thông ổn định tại các cơ sở giáo dục để không làm gián đoạn các hoạt động truyền tải dữ liệu, đối với mô hình giáo dục điều này lại càng quan trọng. Bởi lẽ, các cơ sở giáo dục vận hành có sự tham gia và kết nối bởi nhiều đối tượng khác nhau cũng như yêu cầu cao về dữ liệu theo thời gian thực được cập nhật và báo cáo liên tục. 

Các thiết bị công nghệ, IoT phục vụ cho hoạt động vận hành như máy tính, hệ thống camera, và thiết bị hỗ trợ khác (máy chiếu, bảng tương tác) cần được trang bị đầy đủ.

Ngoài ra, khi các thiết bị phần cứng được cài đặt thì những phần mềm hoạt động bên trong cũng cần được phát triển song song như hệ thống quản lý vận hành trường học, hệ thống quản lý đưa đón học sinh, hệ thống đào tạo trực tuyến (LMS),… 

Ở Việt Nam ta thì những yếu tố này đã dần dần xuất hiện, tuy nhiên vẫn còn rất mới và chưa được phổ cập rộng rãi. Đối tượng được trực tiếp trải nghiệm nhiều nhất hiện tại là các lứa học sinh thế hệ mới, có kiến thức về công nghệ số tốt hơn nhờ được tiếp xúc từ bé, là mầm non tương lai góp phần hoàn thiện hạ tầng công nghệ trong chuyển đổi số giáo dục nước nhà.

Đọc thêm: Giải pháp dạy học trực tuyến LMS – Mảnh ghép hoàn chỉnh bức tranh dạy học trực tuyến 

Cơ sở dữ liệu

Yếu tố cơ sở dữ liệu yêu cầu sự chuyển đổi tất cả các tài liệu, học liệu,… từ dạng giấy tờ vật lý sang văn bản điện tử để cập nhật và đồng bộ lên hệ thống quản lý vận hành nhà trường, tạo cơ sở phục vụ hiệu quả cho công tác lưu trữ, truy cập và bảo mật được tối ưu hóa và đảm bảo an toàn. 

Ngoài ra, việc triển khai các kho học liệu số, liên kết với mạng lưới dữ liệu của ngành cũng như các cơ sở khác ngoài nhà trường giúp người học có cơ hội tiếp cận đến nhiều nguồn thông tin hơn, không bị giới hạn về khả năng truy cập. Điều này giúp thu hẹp khoảng cách giữa các vùng miền, tạo điều kiện sử dụng hiệu quả kho dữ liệu số.  

Năng lực số

Năng lực số không chỉ thể hiện khả năng tiếp cận, sử dụng và khai thác hiệu quả các thiết bị công nghệ đối với mỗi nhóm đối tượng sử dụng mà còn là tư duy và thái độ của người dùng đối với mô hình công nghệ mới. 

Đầu tiên, đào tạo và nâng cao tư duy số cần xem là ưu tiên hàng đầu trong công tác đào tạo năng lực số. Đây không chỉ là nhiệm vụ tiên quyết với chuyển đổi số trong giáo dục mà còn với cả cuộc cách mạng chuyển đổi số nói chung. 

Để sử dụng công nghệ một cách tối ưu, thái độ của người dùng cũng là một yếu tố quan trọng. Việc người dùng cởi mở trong việc tiếp cận công nghệ và sẵn sàng chấp nhận sự thay đổi thói quen sẽ giúp quá trình triển khai diễn ra được nhanh chóng và hạn chế các vấn đề phát sinh từ phía người dùng. 

Tiếp đó, đào tạo và tập huấn khả năng khai thác công nghệ cho từng nhóm đối tượng sử dụng là công việc tiếp theo cần phải thực hiện. 

 

Hành lang pháp lý

Một hành lang pháp lý tốt sẽ định rõ các chính sách, quy định và tiêu chuẩn liên quan đến việc tiến hành chuyển đổi số trong giáo dục. Điều này giúp các cơ sở giáo dục và các bên liên quan hiểu rõ trách nhiệm và quyền lợi của mình trong quá trình chuyển đổi số.

Một hành lang pháp lý linh hoạt mang tính xây dựng, hỗ trợ sẽ tạo điều kiện cho các trường học hay các cơ sở giáo dục thử nghiệm và áp dụng các công nghệ giáo dục mới, từ đó thúc đẩy sự đổi mới trong ứng dụng các giải pháp đột phá, hiện đại. 

Song song với lợi ích trên, Hành lang pháp lý đồng thời giúp thiết lập các tiêu chuẩn về chất lượng cho các chương trình giáo dục số, bao gồm cả nội dung học tập và các phương pháp giảng dạy. Điều này đảm bảo rằng việc chuyển đổi số không làm giảm chất lượng giáo dục, phát triển dựa trên định hướng trong chiến lược chuyển đổi số quốc gia.

Mục Tiêu Chuyển Đổi Số Trong Giáo Dục Hiện Nay

Theo Công văn số 4324/BGDĐT-CNTT ngày 14/08/2024 của Bộ Giáo dục và Đào tạo có đề cập chi tiết đến các mục tiêu trọng tâm cần thực hiện trong công cuộc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong giáo dục giai đoạn 2024-2025 

Cụ thể, mục tiêu tập trung vào 3 nhóm hoạt động chính: 

1. Chuyển đổi số trong dạy, học và đánh giá 
2. Chuyển đổi số trong quản trị các cơ sở giáo dục và xây dựng cơ sở dữ liệu về giáo dục
3. Tiếp tục triển khai hiệu quả dịch vụ công trực tuyến và thanh toán không dùng tiền mặt trong giáo dục

Bên cạnh việc sửa đổi bổ sung một số công việc cần thiết phù hợp với bối cảnh giáo dục trong nước giai đoạn 2024-2025, Bộ GD&ĐT cũng nhấn mạnh việc tiếp tục triển khai đề án “Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong GDĐT giai đoạn 2022 – 2025, định hướng đến năm 2030” một cách hiệu quả.

“Xây dựng và mở rộng hệ thống cơ sở dữ liệu ngành, kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia nhằm nâng cao tiện ích và hiệu quả cho công tác quản lý giáo dục. Thiết lập kho học liệu số chia sẻ dùng chung toàn ngành, bao gồm: bài giảng điện tử, học liệu số đa phương tiện, sách giáo khoa điện tử, phần mềm mô phỏng và các học liệu khác”

Đồng thời, tăng cường các điều kiện bảo đảm về hạ tầng kỹ thuật và kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin, nâng cao năng lực số trong công tác quản lý, quản trị, dạy, học và nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em, kiểm tra, đánh giá trong giáo dục. 

Tạm Kết

Chuyển đổi số trong giáo dục không chỉ đơn giản là áp dụng công nghệ vào giảng dạy, mà là một công cuộc chuyển đổi toàn diện nhằm tái cấu trúc cách thức hoạt động và tương tác trong môi trường học tập. Hiểu đúng về mục tiêu và nhiệm vụ của chuyển đổi số sẽ giúp ban lãnh đạo các trường có cái nhìn đúng đắn, định hướng rõ ràng cho hành trình chuyển đổi số nhà trường. 

Đội ngũ PHX Smart School luôn sẵn sàng đồng hành cùng nhà trường trong việc thực hiện hóa mục tiêu chuyển đổi số. Với kinh nghiệm dày dặn thực hiện chuyển đổi số cho nhiều trường học, trường đại học trên cả nước, chúng tôi hiểu rất rõ chuyển đổi số trong lĩnh vực giáo dục gặp những khó khăn gì, thách thức gì và giải pháp nào là tối ưu nhất cho từng trường học.

Liên hệ ngay với chúng tôi nếu quý nhà trường mong muốn được trao đổi và tìm hiểu chi tiết về lộ trình chuyển đổi số bền vững cho trường học của mình. 

CTCP Dịch Vụ Và Giải Pháp Công Nghệ Giáo Dục PHX Smart School

SĐT: (+84)392-601-425

Email: khachhang@phx-smartschool.com  

Fanpage: PHX Smart School